मुंबईकरांची जीवनवाहिनी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या लोकल रेल्वे (Local Railway) संदर्भात महत्वाची बातमी समोर आली आहे. लोकल प्रवास हा मुंबईकरांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा विषय आहे. दररोज गर्दीच्या तासांमध्ये प्रवासी अक्षरशः दरवाज्याला लटकून प्रवास करताना दिसतात.
त्यामुळे मुंबई, ठाणे आणि नवी मुंबईतील अनेक प्रवाशांसाठी हा प्रवास अनेकदा जीवघेणाही ठरतो. याच पार्श्वभूमीवर रेल्वे प्रशासनाने स्वयंचलित दरवाज्यांच्या नॉन-एसी लोकल (Non-AC Local) चालवण्याचा निर्णय घेतला होता. आता या प्रकारची पहिली लोकल ट्रेन (First Non-AC Local) तयार झाली असून, लवकरच तिच्या चाचणी फेऱ्या सुरू होणार आहेत. (Non-AC Local)
मध्य रेल्वे (Central Railway) मुंबईची पहिली स्वयंचलित बंद दरवाजांची नॉन-एसी लोकल सुरू करण्याच्या तयारीत असून, यामुळे मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वे जाळ्यात प्रवाशांच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने मोठा बदल होण्याची शक्यता आहे. मुंब्रा येथे घडलेल्या जीवघेण्या अपघातानंतर हा निर्णय घेण्यात आला आहे. त्या घटनेमुळे गर्दीच्या वेळी उघड्या दरवाजांमुळे निर्माण होणारे धोके आणि प्रचंड प्रवासी गर्दीचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला होता.
पहिली फेरी कुठून?
या नवीन रेकचे फोटो सर्वप्रथम एका ‘एक्स’ युझरने शेअर केले होते. त्यानंतर दैनंदिन प्रवाशांमध्ये यावर मोठ्या प्रमाणात चर्चा सुरू झाली. या फोटोंमध्ये बंद दरवाजांचे डबे स्पष्टपणे दिसत असून, हे वैशिष्ट्य आतापर्यंत केवळ वातानुकूलित लोकलमध्येच पाहायला मिळत होते. ही लोकल ट्रेन तयार असून, सार्वजनिक सेवेत दाखल करण्यापूर्वी तिच्या चाचणी फेऱ्या घेतल्या जाणार आहेत. स्वयंचलित बंद दरवाजांच्या या नॉन-एसी लोकलची चाचणी मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वेतील सर्वाधिक गर्दीच्या मार्गांपैकी एक असलेल्या CSMT ते कल्याण (CSMT to Kalyan) मार्गावर होण्याची शक्यता आहे. चाचण्यांदरम्यान दरवाजांची कार्यप्रणाली, वायुवीजन व्यवस्था, प्रवाशांची हालचाल तसेच गर्दीच्या वेळी प्रवासाची एकूण परिस्थिती यावर विशेष लक्ष दिले जाणार आहे. या चाचण्यांतून मिळणाऱ्या अनुभवाच्या आधारे अशाच प्रकारच्या लोकल गाड्या इतर मार्गांवर सुरू करायच्या की नाही, याबाबत निर्णय घेतला जाणार आहे.
मुंब्रा दुर्घटनेनंतर मोठे बदल
मुंब्रा येथे झालेल्या दुर्दैवी घटनेत गर्दीने खचाखच भरलेल्या ट्रेनमधून काही प्रवासी खाली पडले होते, ज्यात अनेकांना आपला जीव गमवावा लागला. या अपघातामुळे, विशेषतः पीक अव्हरमध्ये उघड्या दरवाज्यांजवळ उभे राहणे आणि धावत्या ट्रेनमधून बाहेर डोकावण्याचे धोके अधिक ठळकपणे समोर आले. अशा घटना रोखण्यासाठी, विशेषतः ज्या मार्गांवर प्रवाशांची संख्या क्षमतेपेक्षा अधिक असते, तेथे स्वयंचलित बंद दरवाजांची व्यवस्था हा एक महत्त्वाचा आणि संभाव्य उपाय मानला जात आहे.
