मुंबईची दुसरी ‘लाईफलाईन’ संकटात!
बेस्टमध्ये 16 हजारांहून अधिक पदे रिक्त
अपुऱ्या कर्मचाऱ्यांमुळे वाहतूक सेवेवर परिणाम
मुंबई आणि तिच्या उपनगरांमध्ये दररोज 25 लाखांहून अधिक प्रवाशांची वाहतूक करणाऱ्या ‘बेस्ट’ (BEST) उपक्रमाची परिस्थिती दिवसेंदिवस अधिकच बिकट होत चालली आहे.
सध्या हा उपक्रम कर्मचारी आणि अधिकारी या दोघांच्याही तीव्र तुटवड्याचा सामना करत आहे. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, वाहतूक सुविधा पुरवण्याव्यतिरिक्त, मुंबईमध्ये वीजपुरवठा करण्याची जबाबदारीही ‘बेस्ट’वर आहे; तथापि, कर्मचाऱ्यांच्या या तुटवड्याचा सर्वाधिक परिणाम मात्र वाहतूक व्यवस्थेवर होत आहे.
16,290 पदे रिक्त
‘बेस्ट’मध्ये मंजूर असलेल्या एकूण 43, 326 पदांपैकी 16, 290 हून अधिक पदे रिक्त आहेत आणि यातील बहुतांश पदे वाहतूक विभागातील आहेत. जरी बस ताफ्यातील बसेसची संख्या काही प्रमाणात वाढली असली, तरी वाहतूक विभागातील प्रत्यक्ष कर्मचाऱ्यांची संख्या मात्र दिवसेंदिवस कमी होत चालली आहे. परिणामी, कामकाजाचे नियोजन आणि वेळापत्रक यांवर प्रतिकूल परिणाम होत आहे. तिकीट तपासनीसांच्या तुटवड्यामुळे विनातिकीट प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांची संख्या वाढली आहे; ज्यामुळे ‘बेस्ट’चा महसूल आणि दैनंदिन कामकाज या दोन्हीवर परिणाम होत आहे. शिवाय, अनेक वरिष्ठ अधिकारी आणि कर्मचारी निवृत्तीच्या उंबरठ्यावर आहेत, तर दुसरीकडे रिक्त पदे भरण्याची प्रक्रिया अद्यापही प्रलंबित आहे.
2,800 ‘BEST’ बसेसचा ताफा
दररोज सुमारे 25 लाख प्रवाशांना सेवा पुरवणाऱ्या ‘बेस्ट’कडे सध्या 2,800 बसेसचा ताफा कार्यरत आहे. सध्याच्या व्यवस्थेनुसार, बसेस पुरवणाऱ्या कंत्राटदारांवर आवश्यक चालक आणि मनुष्यबळ पुरवण्याची जबाबदारी आहे विशेषतः वातानुकूलित (AC) बसेससाठी, तसेच बसेसची देखभाल आणि दुरुस्ती करण्यासाठी. एका विशिष्ट कंत्राटदाराने तर चालकांसोबत वाहक देखील उपलब्ध करून दिले आहेत. असे असले तरी, एकूण मनुष्यबळाच्या तुटवड्यामुळे, सध्या कार्यरत असलेल्या अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांवरील कामाचा बोजा मात्र सतत वाढतच आहे. वाहतूक अधिकारी, सहायक वाहतूक अधिकारी, तिकीट निरीक्षक, आगार व्यवस्थापक, सहायक आगार व्यवस्थापक आणि उपव्यवस्थापक यांसारखी महत्त्वाची पदे, तसेच इतरही अनेक पदे सध्या रिक्त आहेत.
निवृत्तीचे वय 60 वर्षांपर्यंत वाढवण्याची मागणी
पुढील 6 ते 7 महिन्यांच्या कालावधीत, ‘बेस्ट’ उपक्रमातील अनेक वरिष्ठ अधिकारी निवृत्त होणार आहेत. याचा परिणाम म्हणून, उपक्रमाचे कामकाज ठप्प होण्याच्या उंबरठ्यावर येऊन पोहोचले आहे. या गंभीर परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी, BEST समितीच्या बैठकीत अधिकारी आणि कर्मचारी या दोघांचीही निवृत्तीची वयोमर्यादा सध्याच्या 58 वर्षांवरून 60 वर्षांपर्यंत वाढवण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला. BEST समितीच्या अध्यक्षा तृष्णा विश्वासराव यांच्या मते, मनुष्यबळाच्या कमतरतेमुळे BEST मध्ये अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांची आवश्यकता निर्माण झाली आहे. त्यांनी या संदर्भातील प्रस्ताव नगरविकास विभागाकडे सादर करण्याचे आणि त्याबाबतचा व्यवहार्यता अहवाल तयार करण्याचे निर्देश दिले आहेत. कंत्राटी कर्मचारी आणि कंत्राटदारांविषयी अनेक तक्रारी समोर आल्या आहेत.
